تحلیل تفسیری انتقادی نظریه‌های کار – فراغت با رویکرد سلامت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 گروه مدیریت و برنامه‌ریزی در تربیت بدنی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

10.22054/qrsm.2025.85272.191

چکیده

پژوهش حاضر به منظور تحلیل تفسیری انتقادی نظریه‌های کار – فراغت با رویکرد سلامت با رویکرد تفسیری انتقادی انجام گرفت. روش تحقیق کیفی بوده و پدیده‌های کار و فراغت و نظریه‌های این حوزه با تحلیل انتقادی مورد تحلیل قرار گرفت. جامعه پژوهش شامل نظریه‌های کلیدی حوزه کار-فراغت بود که با نمونه‌گیری هدفمند، ۱۵ نظریه شاخص با استفاده از تحلیل گفتمان انتقادی بررسی شدند. در این تحلیل، رابطه میان زبان، قدرت، ایدئولوژی و ساختارهای اجتماعی در نظریه‌ها به‌صورت سیستماتیک واکاوی شد. به‌منظور تقویت یافته‌های کیفی، فراتحلیل کمی ۳۵ مقاله با استفاده از نرم‌افزار CMA انجام شد و نقش متغیرهایی چون درآمد، تحصیلات و وضعیت تأهل و .. در تجربه فراغت به‌صورت آماری سنجیده شد. تحلیل نظریه‌های کار-فراغت با رویکرد سلامت نشان داد که در نظریه‌های کار-فراغت، کار و فراغت به‌عنوان دو حوزه مکمل ولی متضاد از زندگی انسانی مطرح می‌شوند که نه تنها به نیازهای اقتصادی و اجتماعی پاسخ می‌دهند، بلکه تحت تأثیر ساختارهای قدرت و نابرابری‌های اجتماعی قرار دارند. این پژوهش با ترکیب تحلیل انتقادی و داده‌های تجربی، تصویری چندبعدی و واقع‌بینانه از پویایی‌های کار و فراغت ارائه می‌دهد و بر ضرورت سیاست‌گذاری برای ارتقای عدالت فراغتی و سلامت اجتماعی تأکید می‌کند. درک این روابط می‌تواند به برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران کمک کند تا برنامه‌های آموزشی و حمایتی مناسبی برای تشویق افراد به فعالیت‌های فراغتی فعال طراحی و اجرا کنند. همچنین، می‌توانند برنامه‌هایی برای ترویج فعالیت‌های ورزشی خانوادگی و ایجاد محیط‌های حمایتی برای توسعه عادات ورزشی در کودکان و جوانان و توسعه‌ی فراغت فعال ایجاد کنند.

عنوان مقاله [English]

Presenting a Critical Interpretive Paradigm of Work-Leisure with a Health Approach

نویسندگان [English]

  • Behnaz Sadat Seyedi Aghdam 1
  • Gholamreza shabanibahar, 2
  • Habib Honari, 2
  • farzad ghafouri, 2
1 PhD Student of Sport Management, University of Allameh Tabataba’i, Tehran, Iran
2 Department of Management and Planning in Physical Education, Faculty of Physical Education and Sports Sciences, University of Allameh Tabataba’i, Tehran, Iran
چکیده [English]

This study aimed to present a critical interpretive paradigm of work-leisure with a health approach, conducted using a critical interpretive methodology. The research was qualitative, and the phenomena of work and leisure, along with related theories, were critically analyzed. The study population comprised theories related to work and leisure. Sampling was comprehensive, and 15 existing theories were analyzed based on critical discourse analysis (CDA). Comprehensive Meta-Analysis (CMA) software was used for quantitative data analysis and meta-analysis of work-leisure domain articles. In the critical discourse analysis section, data analysis was conducted systematically and deeply, aiming to identify and analyze the relationship between language, power, ideology, and social structures. The analysis of work-leisure theories with a health approach revealed that in these theories, work and leisure are presented as complementary yet contradictory domains of human life. They not only address economic and social needs but are also influenced by power structures and social inequalities. These theories attempt to consider the complexities and diversity of various perspectives, offering a broad and multidimensional view of work and leisure. Understanding these relationships can assist planners and policymakers in designing and implementing educational and supportive programs to encourage individuals toward active leisure activities. Additionally, programs can be developed to promote family sports activities, create supportive environments for fostering sports habits in children and youth, and advance active leisure pursuits. Keywords: Critical interpretive paradigm, Critical discourse analysis, Socio-Economic and cultural structures, Work-leisure dynamics, Public Health.